Europejski Tydzień Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, obchodzony w dniach 19–25 września, jest okazją, by przypomnieć o znaczeniu profilaktyki, wczesnego rozpoznawania i szybkiego rozpoczęcia leczenia nowotworów zlokalizowanych w obrębie głowy i szyi, w tym nowotworów jamy ustnej.
Z tej okazji Fundacja do walki z nowotworem jamy ustnej „Z uśmiechem przez życie” zaprasza na Dni Profilaktyki Nowotworów Jamy Ustnej. W ramach akcji mieszkańcy pięciu miast będą mogli skorzystać z bezpłatnej kontroli jamy ustnej. Szczegółowe informacje dotyczące miejsc i terminów badań znajdują się na końcu materiału.
Nowotwory jamy ustnej – liczby, których nie można ignorować
Skala problemu jest znacząca. Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów za 2023 rok wynika, że w analizowanym zestawieniu odnotowano 2710 nowych zachorowań, w tym 1889 wśród mężczyzn i 821 wśród kobiet. W tym samym roku odnotowano 1942 zgony – 1429 wśród mężczyzn i 513 wśród kobiet.
Mężczyźni stanowili około 70 proc. nowych przypadków i 76 proc. zgonów. Nowotwory jamy ustnej nie są jednak wyłącznie problemem mężczyzn – w 2023 roku zachorowało ponad 800 kobiet, a ponad 500 zmarło.
Szczególnie niepokojące są dane dotyczące niektórych lokalizacji. Najwięcej nowych zachorowań w przedstawionym zestawieniu dotyczyło innych i nieokreślonych części języka (C02) – 644 przypadków. Odnotowano także 459 zgonów. W przypadku dna jamy ustnej (C04) było 459 nowych zachorowań i 419 zgonów, natomiast dla części ustnej gardła (C10) – 277 zachorowań i 269 zgonów.
Nie tylko osoby z grupy ryzyka
Wśród czynników zwiększających ryzyko rozwoju nowotworów głowy i szyi wymienia się przede wszystkim palenie tytoniu i stosowanie wyrobów nikotynowych, w tym e-papierosów, nadużywanie alkoholu oraz zakażenie wirusem HPV.
Znaczenie mogą mieć również przewlekłe urazy i drażnienie błony śluzowej – np. przez niedopasowane protezy, ostre krawędzie zębów czy aparaty ortodontyczne – a także niewłaściwa higiena jamy ustnej, nieprawidłowy stan uzębienia, obniżona odporność oraz czynniki genetyczne.
Jednocześnie nowotwór jamy ustnej może wystąpić także u osoby, która nie znajduje się w oczywistej grupie ryzyka. Dlatego regularne kontrole i uważna obserwacja jamy ustnej powinny być elementem dbania o zdrowie każdego z nas.
Objawy, których nie należy ignorować
Nie każda zmiana w jamie ustnej oznacza nowotwór. Niektóre objawy mogą jednak wymagać konsultacji ze specjalistą, szczególnie jeśli utrzymują się przez dłuższy czas lub stopniowo się nasilają.
Szczególną uwagę powinny zwrócić:
- białe lub czerwone plamy i inne utrzymujące się zmiany zabarwienia błony śluzowej,
- nadżerki i owrzodzenia, które nie goją się w ciągu dwóch tygodni,
- zgrubienia lub guzki w obrębie tkanek miękkich,
- zmiany na języku, wardze, dziąśle lub dnie jamy ustnej,
- deformacja szczęki lub żuchwy oraz asymetria twarzy,
- niewyjaśnione rozchwianie lub samoistna utrata zęba,
- krwawienia z jamy ustnej lub nosa oraz krwista plwocina,
- drętwienie, mrowienie lub utrata czucia w obrębie twarzy,
- trudności w żuciu, połykaniu lub mowie,
- nagle pojawiające się seplenienie,
- niedopasowanie dotychczas używanej protezy,
- przewlekły nieprzyjemny zapach z ust,
- powiększone węzły chłonne szyi.
Zasada dwóch tygodni
Jednym z najważniejszych komunikatów kampanii jest zasada dwóch tygodni: jeżeli zmiana w jamie ustnej nie znika w ciągu dwóch tygodni, warto skonsultować ją ze specjalistą.
Wczesne wykrycie choroby może zwiększyć szanse na skuteczne leczenie, a w wielu przypadkach pozwala również ograniczyć jego rozległość i lepiej zachować funkcje niezwykle ważne w codziennym życiu – m.in. mówienie, jedzenie, połykanie czy wygląd twarzy.
Dni Profilaktyki Nowotworów Jamy Ustnej – przyjdź i sprawdź
Dni Profilaktyki Nowotworów Jamy Ustnej organizowane przez Fundację do walki z nowotworem jamy ustnej „Z uśmiechem przez życie” są przede wszystkim zaproszeniem do działania. Bezpłatna kontrola jamy ustnej nie zastępuje regularnych wizyt stomatologicznych, ale może być ważnym krokiem w kierunku większej świadomości i szybkiego reagowania na niepokojące zmiany.
Zadbaj o zdrowie jamy ustnej i przyjdź na Dni Profilaktyki Nowotworów Jamy Ustnej.
Gdzie i kiedy można się zbadać?
Klinika Stomatologiczna PERIOMEDICA – Warszawa
21 września 2026 r.
ul. Jana Olbrachta 23 lok U1
Rejestracja: 601 216 567, +48 22 12 11 363
Smile Institute – Łowicz
21 września 2026 r.
ul. Długa 27/3
Rejestracja: +48 46 464 40 50
Wydarzenie pod Patronatem Honorowym Burmistrza Miasta Łowicz.
Prywatne Centrum Stomatologiczne SIDENTAL – Czechowice-Dziedzice
21 września
ul. Ogrodowa 9a
Rejestracja: +48 32 215 22 37
Wydarzenie objęte Patronatem Honorowym Burmistrza Czechowic-Dziedzic.
Dentyści Michał Sokołowski – Dąbrowa Górnicza
25 września
ul. Królowej Jadwigi 56
Rejestracja: 500 470 851
Prywatne Centrum Stomatologii SIDENT – Żywiec
24 września
ul. Dworcowa 22
Rejestracja: 33 432 28 88
Wydarzenie objęte Patronatem Honorowym Burmistrza Miasta Żywiec.
