{"id":73220,"date":"2026-07-23T11:24:14","date_gmt":"2026-07-23T09:24:14","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/?p=73220"},"modified":"2026-07-23T11:24:19","modified_gmt":"2026-07-23T09:24:19","slug":"kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu\/","title":{"rendered":"When everyone is afraid in their own way"},"content":{"rendered":"

O chorobie w rodzinie, r\u00f3\u017cnych sposobach radzenia sobie i blisko\u015bci, kt\u00f3ra czasem si\u0119 rozmija<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Choroba nowotworowa nigdy nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie jednej osoby, nawet je\u015bli to jedna osoba s\u0142yszy diagnoz\u0119, przechodzi badania i leczenie. Choroba bardzo szybko wchodzi tak\u017ce w obszar relacji: mi\u0119dzy partnerami, rodzicami i dzie\u0107mi, rodze\u0144stwem, doros\u0142ymi dzie\u0107mi i starzej\u0105cymi si\u0119 rodzicami. Zmienia rytm dnia, tematy rozm\u00f3w, podzia\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w, plany, finanse, czasem spos\u00f3b okazywania troski i spos\u00f3b prze\u017cywania ciszy. W rodzinie cz\u0119sto wszyscy s\u0105 \u201ew tej samej chorobie\u201d, ale niekoniecznie s\u0105 w tym samym miejscu emocjonalnie.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie dlatego choroba mo\u017ce uruchamia\u0107 napi\u0119cia, kt\u00f3re na pierwszy rzut oka wygl\u0105daj\u0105 jak brak zrozumienia. Jedna osoba chce rozmawia\u0107 o wszystkim od razu, druga potrzebuje milczenia. Kto\u015b szuka informacji, czyta wyniki, zapisuje pytania do lekarza, organizuje dokumenty. Kto\u015b inny \u017cartuje, zmienia temat albo powtarza: \u201enie martwmy si\u0119 na zapas\u201d. Pacjent mo\u017ce potrzebowa\u0107 spokoju, a bliscy mog\u0105 interpretowa\u0107 to jako odsuwanie ich od siebie. Bliscy mog\u0105 dopytywa\u0107 z troski, a pacjent mo\u017ce odbiera\u0107 to jako presj\u0119. W efekcie rodzina, kt\u00f3ra chce by\u0107 blisko, zaczyna si\u0119 mija\u0107. Lub – co gorsza – oddala\u0107. Choroba nowotworowa jest sytuacj\u0105 kryzysow\u0105 nie tylko dla pacjenta, ale tak\u017ce dla systemu rodzinnego. Diagnoza wymusza pewn\u0105 reorganizacj\u0119 codzienno\u015bci, zmian\u0119 r\u00f3l, dynamik\u0119. Ka\u017cdy cz\u0142owiek rodziny pr\u00f3buje si\u0119 w niej odnale\u017a\u0107 i jako\u015b oswoi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W chorobie cz\u0119sto zderzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne style radzenia sobie. Styl zadaniowy koncentruje si\u0119 na tym, co mo\u017cna zrobi\u0107: um\u00f3wi\u0107 wizyt\u0119, znale\u017a\u0107 lekarza, zawie\u017a\u0107 na chemioterapi\u0119, odebra\u0107 wyniki, zorganizowa\u0107 leki. Styl skoncentrowany na emocjach potrzebuje rozmowy, wyra\u017cenia l\u0119ku, p\u0142aczu, nazwania bezradno\u015bci. Styl unikowy pr\u00f3buje cho\u0107 na chwil\u0119 odsun\u0105\u0107 chorob\u0119 z pola widzenia: przez prac\u0119, sen, humor, milczenie albo pozorn\u0105 normalno\u015b\u0107. \u017baden z tych sposob\u00f3w nie jest sam w sobie \u201ez\u0142y\u201d. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy rodzina uznaje tylko jeden styl za w\u0142a\u015bciwy, a pozosta\u0142e interpretuje jako brak mi\u0142o\u015bci, brak zaanga\u017cowania albo przesad\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Chory mo\u017ce my\u015ble\u0107: \u201eoni nie rozumiej\u0105, czego ja potrzebuj\u0119\u201d. Bliscy mog\u0105 my\u015ble\u0107: \u201eona nas od siebie odsuwa\u201d albo \u201eon nie m\u00f3wi nam prawdy\u201d. Partner mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 bezradny, bo chce pom\u00f3c, ale ka\u017cda propozycja spotyka si\u0119 z odmow\u0105. Doros\u0142e dziecko mo\u017ce przej\u0105\u0107 rol\u0119 organizatora leczenia i jednocze\u015bnie czu\u0107 z\u0142o\u015b\u0107, \u017ce nagle musi by\u0107 \u201etym silnym\u201d. Rodzic pacjenta mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 szczeg\u00f3lnie trudnego rodzaju l\u0119ku, bo choroba dziecka – nawet doros\u0142ego – narusza naturalne poczucie porz\u0105dku. Ka\u017cdy mo\u017ce kocha\u0107, martwi\u0107 si\u0119 i chcie\u0107 dobrze, a mimo to reagowa\u0107 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry dla innych jest niezrozumia\u0142y. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce bliscy pacjent\u00f3w tak\u017ce s\u0105 grup\u0105 ryzyka przeci\u0105\u017cenia psychicznego. W opracowaniach dotycz\u0105cych rodzin pacjent\u00f3w onkologicznych wskazuje si\u0119 na wi\u0119ksze ryzyko objaw\u00f3w l\u0119kowych, depresyjnych i obci\u0105\u017cenia u opiekun\u00f3w, szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy opieka jest d\u0142ugotrwa\u0142a, intensywna albo zwi\u0105zana z zaawansowan\u0105 chorob\u0105. To wa\u017cne, bo w rodzinie cz\u0119sto obowi\u0105zuje swoista cicha niezgoda na prze\u017cywanie: skoro pacjent choruje, inni nie chc\u0105 dok\u0142ada\u0107 ci\u0119\u017caru i m\u00f3wi\u0107 o swoim zm\u0119czeniu, l\u0119ku czy z\u0142o\u015bci. Bliscy pr\u00f3buj\u0105 wi\u0119c wytrzyma\u0107, nie narzeka\u0107. Osoba choruj\u0105ca z kolei mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 chroni\u0107 rodzin\u0119: ukrywa\u0107 l\u0119k, minimalizowa\u0107 objawy, pociesza\u0107 innych, m\u00f3wi\u0107 \u201ejest dobrze\u201d, cho\u0107 wcale tak nie czuje. Wtedy wszyscy zaczynaj\u0105 si\u0119 \u201eoszcz\u0119dza\u0107\u201d, ale paradoksalnie robi si\u0119 coraz mniej miejsca na prawdziwy kontakt. Na blisko\u015b\u0107, na autentyczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Rodzinie pomaga nie tyle idealna komunikacja, ile uznanie, \u017ce r\u00f3\u017cnice w prze\u017cywaniu choroby s\u0105 czym\u015b naturalnym. Nie ka\u017cdy b\u0119dzie gotowy rozmawia\u0107 w tym samym czasie, nie ka\u017cdy b\u0119dzie chcia\u0142 zna\u0107 wszystkie szczeg\u00f3\u0142y medyczne. Nie ka\u017cdy b\u0119dzie umia\u0142 p\u0142aka\u0107 przy innych i nie ka\u017cdy b\u0119dzie okazywa\u0142 trosk\u0119 s\u0142owami. Czasem pierwszym krokiem nie jest przekonanie drugiej osoby, \u017ceby prze\u017cywa\u0142a chorob\u0119 \u201ebardziej w\u0142a\u015bciwie\u201d, ale zauwa\u017cenie: \u201emo\u017ce ona boi si\u0119 inaczej ni\u017c ja\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pomocne bywa te\u017c oddzielenie intencji od efektu. Bliski mo\u017ce mie\u0107 dobr\u0105 intencj\u0119, gdy m\u00f3wi: \u201emusisz my\u015ble\u0107 pozytywnie\u201d, ale efekt mo\u017ce by\u0107 obci\u0105\u017caj\u0105cy, bo pacjent s\u0142yszy: \u201enie mam miejsca na Tw\u00f3j l\u0119k\u201d. Pacjent mo\u017ce mie\u0107 dobr\u0105 intencj\u0119, gdy nie m\u00f3wi rodzinie o gorszym dniu, ale efekt mo\u017ce by\u0107 taki, \u017ce bliscy czuj\u0105 si\u0119 odsuni\u0119ci. Dobra intencja nie uniewa\u017cnia trudnego skutku, ale pozwala rozmawia\u0107 bez oskar\u017cania. Zamiast \u201ety nigdy mnie nie rozumiesz\u201d mo\u017cna powiedzie\u0107: \u201ewiem, \u017ce chcesz mi pom\u00f3c, ale kiedy s\u0142ysz\u0119, \u017ce mam by\u0107 silna, czuj\u0119, \u017ce nie mog\u0119 pokaza\u0107 zm\u0119czenia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W rodzinie dotkni\u0119tej chorob\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 proste, autentyczne komunikaty. To, co jest te\u017c fundamentem w ka\u017cdej relacji, zar\u00f3wno w kryzysie, jak i nie – to pytanie o potrzeby zamiast zgadywania. Nie wszystkie rodziny potrzebuj\u0105 terapii rodzinnej, ale wiele rodzin potrzebuje psychoedukacji: wiedzy o tym, \u017ce choroba mo\u017ce zmienia\u0107 role, nasila\u0107 konflikty, uruchamia\u0107 r\u00f3\u017cne style radzenia sobie i obci\u0105\u017ca\u0107 tak\u017ce opiekun\u00f3w. Wsparcie psychologiczne mo\u017ce pom\u00f3c poprawi\u0107 komunikacj\u0119, nazwa\u0107 potrzeby i zmniejszy\u0107 poczucie osamotnienia zar\u00f3wno pacjenta, jak i bliskich. To nie oznacza, \u017ce rodzina \u201esobie nie radzi\u201d. Oznacza, \u017ce mierzy si\u0119 z sytuacj\u0105, kt\u00f3ra przekracza zasoby.<\/p>\n\n\n\n

I nie chodzi o to, by wszyscy prze\u017cywali chorob\u0119 w ten sam spos\u00f3b czy radzili sobie w ten sam spos\u00f3b. To niemo\u017cliwe. Wa\u017cniejsze jest, \u017ceby r\u00f3\u017cne sposoby prze\u017cywania nie sta\u0142y si\u0119 dowodem przeciwko sobie nawzajem. Milczenie nie zawsze oznacza oboj\u0119tno\u015b\u0107. Zadaniowo\u015b\u0107 nie zawsze oznacza ch\u0142\u00f3d. P\u0142acz nie zawsze oznacza brak si\u0142y, a z\u0142o\u015b\u0107 nie oznacza braku mi\u0142o\u015bci. Cz\u0119\u015bciej pod tym wszystkim jest ten sam l\u0119k: o \u017cycie, o przysz\u0142o\u015b\u0107, o utrat\u0119, o zmian\u0119, o bezradno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Author: Katarzyna Binkiewicz, M.A. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O chorobie w rodzinie, r\u00f3\u017cnych sposobach radzenia sobie i blisko\u015bci, kt\u00f3ra czasem si\u0119 rozmija Choroba nowotworowa nigdy nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie jednej osoby, nawet je\u015bli to jedna osoba s\u0142yszy diagnoz\u0119, przechodzi badania i leczenie. Choroba bardzo szybko wchodzi tak\u017ce w obszar relacji: mi\u0119dzy partnerami, rodzicami i dzie\u0107mi, rodze\u0144stwem, doros\u0142ymi dzie\u0107mi i starzej\u0105cymi si\u0119 rodzicami. Zmienia rytm […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":73221,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"page_title":"","first_name":"","last_name":"","name_variation":"","funds_collected":0,"funds_target":0,"currency":"","left_on_the_subaccount":0,"refunded_expenses":0,"collection_on":"","content_update":"","number_pln":"","number_usd":"","number_eur":"","number_gbp":"","swift":"","transfer_title":"","recipient_details":"","krs":"","tax_specific_target":"","fundraiser_iri":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-73220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",1000,565,false],"landscape":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",1000,565,false],"portraits":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",1000,565,false],"thumbnail":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu-600x565.png",600,565,true],"medium":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu-305x172.png",305,172,true],"large":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",980,554,false],"1536x1536":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",1000,565,false],"2048x2048":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",1000,565,false],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu-18x10.png",18,10,true],"post-thumbnail":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu.png",1000,565,false],"humani-recent-post":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu-200x160.png",200,160,true],"humani-post-grid":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Kiedy-kazdy-boi-sie-po-swojemu-820x565.png",820,565,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Anna \u017buchniewicz","author_link":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/author\/azuchniewicz\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Baza wiedzy<\/a>","rttpg_excerpt":"O chorobie w rodzinie, r\u00f3\u017cnych sposobach radzenia sobie i blisko\u015bci, kt\u00f3ra czasem si\u0119 rozmija Choroba nowotworowa nigdy nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie jednej osoby, nawet je\u015bli to jedna osoba s\u0142yszy diagnoz\u0119, przechodzi badania i leczenie. Choroba bardzo szybko wchodzi tak\u017ce w obszar relacji: mi\u0119dzy partnerami, rodzicami i dzie\u0107mi, rodze\u0144stwem, doros\u0142ymi dzie\u0107mi i starzej\u0105cymi si\u0119 rodzicami. Zmienia rytm…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73220"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73222,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73220\/revisions\/73222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}