Stwierdzenie, \u017ce sen to zdrowie nie jest przesad\u0105. Sen – pod warunkiem, \u017ce jest dobrej jako\u015bci – stanowi jeden z fundament\u00f3w zdrowia fizycznego i psychicznego.<\/p>\n\n\n\n
W 2017 roku Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny otrzymali Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young za odkrycie molekularnych mechanizm\u00f3w kontroluj\u0105cych rytm dobowy, czyli wewn\u0119trzny zegar biologiczny organizmu. Ten precyzyjny system reguluje cykle snu i czuwania. Gdy zostaje zaburzony, pojawiaj\u0105 si\u0119 trudno\u015bci ze snem, a wraz z nimi zak\u0142\u00f3cenia proces\u00f3w regeneracyjnych. Przewlek\u0142y brak snu wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem chor\u00f3b serca, cukrzycy typu 2, oty\u0142o\u015bci, a nawet niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Sen dzia\u0142a jak regulator wielu proces\u00f3w biologicznych – jego brak rozregulowuje ca\u0142y organizm.<\/p>\n\n\n\n
Sen, mimo i\u017c postrzegamy go jako odpoczynek, to czas intensywnej pracy organizmu. Na poziomie kom\u00f3rkowym zachodzi naprawa uszkodze\u0144 i usuwanie produkt\u00f3w przemiany materii. Matthew Walker w ksi\u0105\u017cce \u201eDlaczego \u015bpimy\u201d opisuje sen jako jeden z najwa\u017cniejszych proces\u00f3w wspieraj\u0105cych zdrowie m\u00f3zgu – to w\u0142a\u015bnie wtedy dochodzi do jego \u201eoczyszczania\u201d oraz porz\u0105dkowania informacji.<\/p>\n\n\n\n
Podczas snu m\u00f3zg utrwala wspomnienia, uczy si\u0119 i przetwarza do\u015bwiadczenia. Sen wzmacnia zdolno\u015b\u0107 koncentracji i podejmowania decyzji, reguluje emocje oraz wspiera odporno\u015b\u0107. Wp\u0142ywa tak\u017ce na metabolizm i kontrol\u0119 apetytu. Faza snu zwi\u0105zana ze \u015bnieniem pomaga os\u0142abia\u0107 \u0142adunek emocjonalny trudnych prze\u017cy\u0107 i sprzyja \u0142\u0105czeniu nowych informacji z tymi ju\u017c zapisanymi – co przek\u0142ada si\u0119 na kreatywno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W ci\u0105gu \u017cycia przeci\u0119tny cz\u0142owiek przesypia oko\u0142o 229 000 godzin. To oko\u0142o jedna trzecia naszego czasu i zas\u00f3b, kt\u00f3ry warto wykorzysta\u0107 \u015bwiadomie, dbaj\u0105c o jako\u015b\u0107 snu.<\/p>\n\n\n\n
Dla os\u00f3b w trakcie lub po leczeniu onkologicznym temat snu nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia. Chemioterapia, radioterapia i leczenie hormonalne cz\u0119sto zaburzaj\u0105 rytm dobowy i obni\u017caj\u0105 jako\u015b\u0107 snu. Jednocze\u015bnie badania wskazuj\u0105, \u017ce dobry sen wspiera uk\u0142ad odporno\u015bciowy i mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na skuteczno\u015b\u0107 leczenia oraz jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w. Dlatego \u015bwiadome dbanie o sen jest jednym z najprostszych narz\u0119dzi, po kt\u00f3re pacjent mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 – bezpiecznie i bez skutk\u00f3w ubocznych.<\/p>\n\n\n\n
Dobre praktyki wspieraj\u0105ce sen:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sen to proces, kt\u00f3ry warunkuje jako\u015b\u0107 wszystkiego, co robimy na jawie. Dobry sen nie wymaga wielkich zmian \u2014 cz\u0119sto wystarczy odrobina regularno\u015bci i uwa\u017cno\u015bci, \u017ceby te kilka godzin ka\u017cdej doby pracowa\u0142o na nasze zdrowie.<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Book recommendation:<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Dlaczego \u015bpimy, Matthew Walker<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Sources:<\/p>\n\n\n\n Association of habitual sleep duration and its trajectory with the risk of cancer according to sex and body mass index in a population-based cohort<\/p>\n\n\n\n https:\/\/acsjournals.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1002\/cncr.34951<\/a><\/p>\n\n\n\n Imbalanced sleep increases mortality risk by 14\u201334%: a meta-analysis<\/p>\n\n\n\n https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s11357-025-01592-y<\/a><\/p>\n\n\n\n Mind-body therapies for sleep disturbance among patients with cancer: A systematic review and meta-analysis<\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0965229923000419?via=ihub<\/a><\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Author: Joanna Niewolik <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Stwierdzenie, \u017ce sen to zdrowie nie jest przesad\u0105. Sen – pod warunkiem, \u017ce jest dobrej jako\u015bci – stanowi jeden z fundament\u00f3w zdrowia fizycznego i psychicznego. W 2017 roku Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny otrzymali Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young za odkrycie molekularnych mechanizm\u00f3w kontroluj\u0105cych rytm dobowy, czyli wewn\u0119trzny zegar […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":72735,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"page_title":"","first_name":"","last_name":"","name_variation":"","funds_collected":0,"funds_target":0,"currency":"","left_on_the_subaccount":0,"refunded_expenses":0,"collection_on":"","content_update":"","number_pln":"","number_usd":"","number_eur":"","number_gbp":"","swift":"","transfer_title":"","recipient_details":"","krs":"","tax_specific_target":"","fundraiser_iri":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-72734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen.png",1080,1080,false],"landscape":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen.png",1080,1080,false],"portraits":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen.png",1080,1080,false],"thumbnail":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-600x600.png",600,600,true],"medium":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-305x305.png",305,305,true],"large":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-1024x1024.png",980,980,true],"1536x1536":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen.png",1080,1080,false],"2048x2048":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen.png",1080,1080,false],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-12x12.png",12,12,true],"post-thumbnail":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-1000x565.png",1000,565,true],"humani-recent-post":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-200x160.png",200,160,true],"humani-post-grid":["https:\/\/fundacjarakiety.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sen-820x580.png",820,580,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Anna \u017buchniewicz","author_link":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/author\/azuchniewicz\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Baza wiedzy<\/a>","rttpg_excerpt":"Stwierdzenie, \u017ce sen to zdrowie nie jest przesad\u0105. Sen – pod warunkiem, \u017ce jest dobrej jako\u015bci – stanowi jeden z fundament\u00f3w zdrowia fizycznego i psychicznego. W 2017 roku Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny otrzymali Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young za odkrycie molekularnych mechanizm\u00f3w kontroluj\u0105cych rytm dobowy, czyli wewn\u0119trzny zegar…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72734"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72737,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72734\/revisions\/72737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjarakiety.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n